Koniec wsparcia Windows 10 - co dalej?

Jeśli korzystasz z Windows 10, zacznij od rozdzielenia dwóch spraw: działania komputera i wsparcia dla jego systemu. Zakończenie wsparcia nie oznacza, że sprzęt przestaje się uruchamiać. To jednak dobry moment, aby uporządkować swoje potrzeby, zabezpieczyć pliki i zaplanować dalsze kroki. Zanim wybierzesz inny system, sprawdź, czego potrzebujesz do codziennej pracy.

Co oznacza koniec wsparcia?

Microsoft podaje, że wsparcie Windows 10 zakończyło się 14 października 2025. Po tej dacie komputery nadal działają, ale w ramach zwykłego wsparcia firma nie udostępnia już aktualizacji oprogramowania, aktualizacji zabezpieczeń ani poprawek i pomocy technicznej dotyczącej problemów. Te informacje znajdziesz w wyjaśnieniu końca wsparcia Windows 10.

Nie oceniaj więc sytuacji wyłącznie po tym, czy pulpit wygląda tak samo jak wcześniej. Microsoft wskazuje, że bez ciągłych aktualizacji oprogramowania i zabezpieczeń komputer jest bardziej narażony na wirusy i złośliwe oprogramowanie. Zapisz, jaki system chcesz docelowo używać, oraz czego potrzebujesz przed zmianą. W ten sposób możesz przygotować konkretny plan zamiast podejmować decyzję dopiero przy następnym problemie.

Rozszerzone aktualizacje ESU - do kiedy?

Program konsumencki rozszerzonych aktualizacji zabezpieczeń Windows 10, czyli ESU, według Microsoft może chronić urządzenie do 12 października 2027. Potraktuj ten termin jako granicę wskazaną dla programu, a nie jako przywrócenie zwykłego wsparcia Windows 10. Jeśli potrzebujesz czasu na wybór dalszej drogi, zapoznaj się z opisem programu przed podjęciem decyzji.

Zaplanuj, co chcesz zrobić w tym czasie: sprawdzić potrzebne programy, uporządkować dokumenty, przygotować kopię danych oraz porównać dostępne systemy. Nie odkładaj całej pracy na ostatni moment. Rozszerzone aktualizacje zabezpieczeń i przygotowanie zmiany systemu potraktuj jako osobne zadania: pierwsze dotyczy używanego Windows 10, drugie Twojego przyszłego sposobu pracy.

Linux na komputerze po Windows 10

Jednym z wydań, które możesz rozważyć, jest Ubuntu 26.04 LTS, opublikowane 23 kwietnia 2026 pod nazwą Resolute Raccoon. Ubuntu Desktop ma otrzymywać aktualizacje utrzymaniowe przez pięć lat. Sama długość wsparcia nie powinna jednak zastępować sprawdzenia Twoich potrzeb. Przygotuj listę zadań wykonywanych na komputerze i zaznacz te, które musisz umieć wykonać od razu po zmianie systemu.

Poradnik instalacji Ubuntu Desktop wskazuje komputer z co najmniej 25 GB miejsca oraz zaleca pendrive o pojemności 12 GB lub większej. Obraz ISO trzeba zapisać na USB specjalnym programem; skopiowanie pliku ISO nie jest tym samym. Przed przygotowaniem nośnika sprawdź dostępne miejsce i wybierz pendrive świadomie. Oddziel przygotowanie obrazu instalacyjnego od decyzji o zmianach na dysku komputera.

Możesz też uwzględnić Linux Mint 22.3, wydany w styczniu z jądrem 6.14. Projekt udostępnił również obrazy HWE tego wydania z jądrem 6.17. HWE oznacza tutaj obraz ze zmienionym jądrem, a nie osobne wydanie Mint. Porównując dostępne obrazy, zapisz pełną nazwę wybranego wariantu. O planowaniu wsparcia przeczytasz więcej w poradniku o wydaniach LTS i cyklu wsparcia.

Wypróbuj bez instalacji

Zacznij od próby w trybie Live, opisanym w poradniku instalacji Linuksa krok po kroku. Możesz w ten sposób wypróbować system przed instalacją. Na tym etapie skup się na poznaniu pulpitu i sprawdzeniu własnych zadań. Nie wybieraj instalacji tylko dlatego, że system uruchomił się z pendrive; najpierw oceń, czy chcesz przejść do kolejnego etapu.

Przygotuj prostą listę rzeczy do sprawdzenia: połączenie z siecią, dźwięk, obraz na ekranie oraz używane przez Ciebie urządzenia. Otwórz przykładowy dokument i spróbuj wykonać typową czynność. Zapisuj wynik każdego sprawdzenia oraz pytania, które pojawią się po drodze. Nie traktuj jednego udanego uruchomienia jako odpowiedzi na wszystkie pytania o późniejszą pracę.

Jeżeli coś wymaga wyjaśnienia, zanotuj dokładnie, co zrobiłeś i co zobaczyłeś. Wróć do wyboru dystrybucji lub poszukaj pomocy, zanim podejmiesz decyzję o instalacji. Celem próby jest zebranie informacji o Twoim komputerze i Twoich potrzebach, więc daj sobie czas na spokojne porównanie wyników.

Kopia danych przed zmianą systemu

Przed instalacją przygotuj kopię ważnych dokumentów, zdjęć i innych własnych plików. Przechowuj ją oddzielnie od dysku, na którym zamierzasz zmieniać system. Sprawdź zawartość kopii: otwórz wybrane pliki i upewnij się, że potrafisz odnaleźć potrzebne katalogi. Nie opieraj decyzji o gotowości wyłącznie na tym, że proces kopiowania dobiegł końca.

Zrób także listę programów i ustawień, które chcesz odtworzyć. Zaznacz, co już sprawdziłeś, co wymaga dalszej próby oraz które dane są szczególnie ważne. Przed zatwierdzeniem zmian w instalatorze przeczytaj podsumowanie dotyczące dysku. Jeśli nie rozumiesz wybranego działania, zatrzymaj się i wyjaśnij je, zamiast zgadywać.